Metoda EMDR w terapii traumy złożonej – na czym polega i jak wygląda?

Terapia EMDR – co to jest?

Terapia EMDR to metoda psychoterapeutyczna opracowana przez dr.FrancineShapiro, oparta na modelu adaptacyjnego przetwarzania informacji (AdaptiveInformation Processing Model, AIP).Model ten zakłada, że nieprzetworzone, traumatyczne wspomnienia są przechowywane w mózgu w sposób dysfunkcyjny, co prowadzi do utrzymywania się objawów PTSD i traumy złożonej.EMDR umożliwia ich przetworzenie i integrację z adaptacyjnymi sieciami pamięci, co skutkuje redukcją objawów i poprawą funkcjonowania pacjenta.

Kluczowe założenia modelu AIP:

• system przetwarzania informacji jest wrodzony, fizyczny i adaptacyjny,

• wspomnienia są przechowywane w sieciach pamięci asocjacyjnej, które wpływają na percepcję, postawy i zachowania,

• trauma powoduje zaburzenie normalnego przetwarzania informacji, skutkując nieprzetworzonymi wspomnieniami, które są dysfunkcyjnie przechowywane,

• przetwarzanie tych wspomnień prowadzi do ich integracji i adaptacyjnej zmiany wszystkich komponentów pamięci (emocji, percepcji,zachowań).

Model AIP, będący podstawą terapii EMDR, wyjaśnia, dlaczego tradycyjne metody terapeutyczne czasem zawodzą w pracy z traumą złożoną. Nieprzetworzone wspomnienia pozostają „zamrożone” w sieciach pamięci, co powoduje powtarzające się reakcje lękowe, dysocjacje czy negatywne przekonania o sobie i świecie.EMDR stymuluje mózg do aktywnego przetwarzania tych wspomnień, umożliwiając ich integrację i adaptacyjne przekształcenie.

Terapia traumy EMDR – na czym polega?

To pytanie często pojawia się wśród specjalistów chcących zrozumieć mechanizmy tej metody. Terapia EMDR opiera się na ośmiu fazach, które prowadzą pacjenta od oceny problemu, przez przetwarzanie traumatycznych wspomnień, aż do integracji adaptacyjnych zasobów.

Główne etapy terapii EMDR: 

1. Historia i planowanie terapii – diagnoza, identyfikacja traumatycznych wspomnień i zasobów pacjenta. W przypadku traumy złożonej szczególny nacisk kładzie się na zrozumienie wielowarstwowych doświadczeń i ich wpływu na funkcjonowanie. 
2. Przygotowanie pacjenta – nauka technik radzenia sobie z emocjami i stabilizacji, co jest kluczowe w terapii cPTSD, aby uniknąć przeciążenia emocjonalnego podczas sesji. 
3. Ocena – wybór konkretnego wspomnienia do przetworzenia, identyfikacja negatywnych przekonań i pożądanych pozytywnych przekonań, które będą celem terapii. 
4. Desensytyzacja – aktywne przetwarzanie traumatycznego wspomnienia przy pomocy dwustronnej stymulacji (np. ruchów oczu). To faza, w której następuje realna praca nad integracją wspomnienia. 
5. Instalacja – wzmacnianie pozytywnych przekonań, które zastępują dotychczasowe negatywne schematy myślenia. 
6. Skanning ciała – identyfikacja i praca z pozostałymi napięciami somatycznymi, co jest szczególnie ważne w terapii traumy złożonej, gdzie ciało często przechowuje traumatyczne napięcia. 
7. Zakończenie – stabilizacja i ocena stanu pacjenta po sesji, zapewnienie bezpieczeństwa i gotowości do kolejnych etapów. 
8. Reewaluacja – ocena efektów terapii i planowanie kolejnych kroków, co pozwala na monitorowanie postępów i dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta.