Terapia behawioralna w pracy z dzieckiem z ASD

W tym module nauczysz się, jak planować skuteczne działania dopasowane do potrzeb dziecka – tak, by z jednej strony mieć klarowny plan i zasady, a z drugiej umieć je modyfikować w zależności od sytuacji. Tworzenie planów działań wspierających zachowanie dziecka: od analizy trudności po wybór odpowiednich strategii i sposobów ich wdrażania.

• Elastyczność w procesie terapeutycznym: kiedy i jak modyfikować interwencje w odpowiedzi na zmieniające się potrzeby dziecka.
• Skuteczne wzmacnianie zachowań pożądanych: jak dobierać wzmacniacze (np. pochwały, aktywności, nagrody) i co robić, gdy te standardowo stosowane okazują się niewystarczające.
• Interwencje środowiskowe i systemowe: współpraca z rodziną, szkołą i placówką – jak tworzyć spójne otoczenie wspierające dziecko.
• Analiza przypadków: tworzenie kompleksowych planów wsparcia dla dzieci z trudnymi zachowaniami – agresją, autoagresją, wycofaniem społecznym.

Ten moduł daje narzędzia do planowania skutecznych, przemyślanych i etycznych interwencji – takich, które uwzględniają zarówno potrzeby dziecka, jak i realne możliwości środowiska.

Ten moduł poszerza perspektywę klasycznej terapii behawioralnej, skupiając się na wspieraniu procesów poznawczych, elastyczności myślenia i rozumienia perspektywy u dzieci ze spektrum autyzmu. To propozycja dla praktyków, którzy chcą wyjść poza samą modyfikację zachowań i rozwijać głębsze umiejętności mentalne.

• Elastyczność poznawcza i adaptacyjne strategie działania: jak krok po kroku uczyć dzieci z ASD reagowania w zmieniających się sytuacjach, podejmowania decyzji i wychodzenia poza sztywne schematy.
• Rozwijanie rozumienia zależności i logicznego myślenia: metody wspierające budowanie powiązań między pojęciami, takimi jak: „większy niż”, „przeciwny do”, „jeśli–to”, „część–całość” czy „tu–tam” – kluczowe dla elastyczności myślenia i rozwoju języka u dzieci ze spektrum. Teoria umysłu (ToM) a ABA – nauka rozpoznawania i rozumienia czyjejś perspektywy, emocji i intencji z wykorzystaniem narzędzi takich jak: modelowanie (np. inscenizowane scenki), scenariusze społeczne, trening perspektywy (np. „co myśli inna osoba”), ćwiczenia z rozpoznawania emocji na podstawie mimiki i sytuacji, pytania typu „co byś zrobił, gdyby…”Od automatycznych reakcji do refleksji: modelowanie „zachowań myślowych” czyli wspieranie dzieci w nazywaniu własnych myśli, podejmowaniu decyzji i zatrzymywaniu się przed impulsywnym działaniem.
• Ćwiczenia rozwijające zdolności poznawcze: gotowe przykłady prostych interwencji, zabaw i aktywności wspierających rozwój myślenia przyczynowo - skutkowego, logicznego i emocjonalnego.

Ten moduł dostarcza narzędzi do pracy nad tzw. „funkcjami wyższymi”, czyli umiejętnościami, które wspierają samodzielność, komunikację i głębsze rozumienie świata przez dziecko.

W pracy terapeutycznej nie wystarczy znać metody – kluczowa jest również umiejętność pracy z dorosłymi: rodzicami, nauczycielami, terapeutami. Ten moduł koncentruje się na tym, jak wspierać opiekunów, budować dobrą komunikację wokół dziecka oraz prowadzić zespoły i superwizje w sposób profesjonalny i etyczny.Psychoedukacja rodziny dziecka z ASD: jak przekazywać wiedzę w sposób dostępny i wspierający, aby budować zaangażowanie i zrozumienie ze strony opiekunów.

• Trudne sytuacje z rodzicami: strategie pracy z rodzicami wypalonymi, wycofanymi, oporującymi wobec zaleceń terapeutycznych lub nadmiernie kontrolującymi przebieg terapii.
• Budowanie skutecznej współpracy zespołowej: jak tworzyć interdyscyplinarne zespoły (terapeuci, nauczyciele, lekarze) pracujące spójnie, bez konfliktów i z jasnym podziałem ról.
• Wprowadzanie elementów coachingu i superwizji: jak wspierać innych specjalistów w ich pracy, dzielić się doświadczeniem i budować kulturę uczenia się w zespole.
• Studium przypadku: wdrażanie planu terapeutycznego w sytuacji częstych zmian opiekunów lub rotacji w zespole – jak zapewnić ciągłość i spójność oddziaływań mimo trudnych warunków.

To moduł dla tych, którzy chcą nie tylko skutecznie wspierać dziecko, ale też umiejętnie współpracować z jego otoczeniem – z wyczuciem, komunikatywnością i profesjonalizmem.