Akademia neuropsychologii dla psychologów i psychoterapeutów

• Jakie zmiany zachodzą w mózgu w przebiegu depresji i w jaki sposób wpływają na emocje, motywację oraz funkcjonowanie poznawcze pacjenta? Omówienie roli kory przedczołowej, układu limbicznego i hipokampa w regulacji nastroju oraz ich znaczenia dla rozumienia objawów pojawiających się w gabinecie terapeuty.
• Dlaczego pacjent z depresją często mówi: „wiem, co powinienem zrobić, ale nie mam siły”? Neuropsychologiczne mechanizmy spadku motywacji, anhedonii i zaburzeń funkcjonowania układu nagrody oraz ich znaczenie dla planowania realistycznych celów terapeutycznych.
• Ruminacje i nadmierne ANALIZOWANIE – dlaczego mózg pacjenta „utknął w myśleniu”? Rola sieci domyślnej mózgu i jej znaczenie dla utrzymywania się negatywnych schematów myślowych.
• Jak depresja wpływa na funkcje wykonawcze – koncentrację, planowanie i podejmowanie decyzji? Jak te trudności przekładają się na pracę terapeutyczną oraz realizację zadań między sesjami?
• Jak prowadzić wywiad kliniczny z pacjentem z depresją, aby uchwycić zarówno psychologiczne, jak i biologiczne mechanizmy objawów? Wskaźniki diagnostyczne, które mogą pomóc w różnicowaniu depresji z innymi zaburzeniami.
• Jak dostosować metody terapeutyczne do możliwości poznawczych pacjenta? Zastosowanie elementów terapii poznawczo-behawioralnej, aktywizacji behawioralnej, ACT oraz pracy z mikrocelami w terapii depresji.
• Jak prowadzić psychoedukację o depresji w oparciu o wiedzę o mózgu, aby zmniejszać poczucie winy i zwiększać zrozumienie własnych objawów przez pacjenta?
• Najczęstsze trudności w procesie terapeutycznym – brak energii, nierealizowanie ustaleń, poczucie beznadziei oraz strategie pracy terapeutycznej oparte na wiedzy neuropsychologicznej.

CASE STUDY – analiza przykładów pracy z pacjentami z depresją oraz sytuacji, w których rozumienie procesów mózgowych zmienia sposób prowadzenia terapii.

NARZĘDZIA I KARTY PRACY: Arkusz monitorowania objawów depresji i ruminacji, checklisty trudności poznawczych, karty pracy do mikrocelów i aktywizacji behawioralnej oraz wizualna karta psychoedukacyjna dla pacjenta o mechanizmach depresji w mózgu.

• Jak mózg reaguje na zagrożenie i doświadczenia traumatyczne? Rola amygdali, hipokampa oraz układów odpowiedzialnych za reakcję walki, ucieczki i zamrożenia oraz ich znaczenie dla zachowania pacjenta w gabinecie terapeuty.
• Dlaczego wspomnienia traumatyczne często mają charakter fragmentaryczny i sensoryczny? Neuropsychologiczne mechanizmy pamięci traumatycznej oraz ich znaczenie dla pracy terapeutycznej.
• Jak trauma wpływa na regulację emocji i zdolność budowania relacji z innymi ludźmi? Znaczenie doświadczeń rozwojowych i przewlekłego stresu dla funkcjonowania układu nerwowego.
• Jak rozpoznawać w trakcie sesji przeciążenie układu nerwowego – nadpobudzenie, zamrożenie, dysocjację – oraz jak reagować na nie w sposób wspierający proces terapeutyczny?
• Dlaczego rozmowa o traumie może nasilać objawy pacjenta? Znaczenie stabilizacji i regulacji emocjonalnej przed rozpoczęciem pracy narracyjnej.
• Jak wykorzystać wiedzę o mózgu w pracy terapeutycznej z traumą? Elementy terapii skoncentrowanej na traumie, terapii somatycznej, EMDR, pracy z ciałem oraz technik stabilizacji.
• Okno tolerancji w praktyce terapeutycznej – jak rozpoznawać momenty przeciążenia układu nerwowego pacjenta i odpowiednio regulować tempo pracy w terapii?

CASE STUDY – analiza reakcji traumatycznych obserwowanych w trakcie sesji terapeutycznych oraz strategie ich regulowania w oparciu o wiedzę neuropsychologiczną.

NARZĘDZIA I KARTY PRACY: Arkusz monitorowania stanu pobudzenia pacjenta i dysocjacji, karty pracy do ćwiczeń oddechowych, groundingowych i sensorycznych, arkusz analizy reakcji traumatycznych w kontekście sesji oraz wizualna karta edukacyjna dla pacjenta o reakcjach mózgu na zagrożenie.

• Jak odróżnić naturalne procesy starzenia się mózgu od pierwszych objawów chorób neurodegeneracyjnych? Najważniejsze wskaźniki diagnostyczne pojawiające się w wywiadzie klinicznym.
• Jakie mechanizmy neurobiologiczne stoją za najczęstszymi chorobami otępiennymi – chorobą Alzheimera, otępieniem naczyniowym czy otępieniem czołowo-skroniowym?
• Jak objawiają się zaburzenia pamięci i funkcji wykonawczych w codziennym funkcjonowaniu pacjenta oraz podczas sesji terapeutycznej?
• Jak zmiany neurologiczne mogą wpływać na zachowanie, emocje i relacje interpersonalne pacjenta? Drażliwość, impulsywność, dezorientacja i ich możliwe podłoże neuropsychologiczne.
• Depresja a wczesne objawy otępienia – jak prowadzić diagnozę różnicową w praktyce gabinetowej?
• Jak modyfikować sposób pracy terapeutycznej z pacjentem z zaburzeniami poznawczymi? Struktura sesji, tempo pracy, wspieranie pamięci i orientacji oraz elementy terapii poznawczej.
• Jaką rolę w pracy terapeuty odgrywa psychoedukacja oraz współpraca z rodziną i opiekunami pacjenta?
• Czerwone flagi diagnostyczne – kiedy psycholog powinien skierować pacjenta na konsultację neurologiczną lub badanie neuropsychologiczne.

CASE STUDY – przykłady sytuacji klinicznych, w których trudności poznawcze zostały początkowo zinterpretowane jako problemy psychologiczne.

NARZĘDZIA I KARTY PRACY: Arkusz przesiewowy funkcji poznawczych, checklisty objawów różnicujących depresję i wczesne otępienie, karty pracy wspomagające pamięć i orientację pacjenta oraz arkusz współpracy z rodziną i opiekunami.