Ocena ryzyka zawodowego i zarządzanie ryzykiem w organizacji

• Praktyczne aspekty analizy stanowisk pracy i rozpoznawania czynników szkodliwych dla zdrowia pracownika– z jakich źródeł czerpać informacje niezbędne do dokonania identyfikacji zagrożeń zawodowych?
• Najskuteczniejsze metody identyfikacji zagrożeń na poszczególnych stanowiskach omówione na konkretnych przykładach:
  • Zagrożenia fizyczne – jakie urazy fizyczne kwalifikują się jako odniesione wskutek wykonywanej pracy? Czy muszą one bezpośrednio wynikać z powierzonych zadań, np. obsługi maszyny?
  • Zagrożenia chemiczne – substancje są klasyfikowane jako niebezpieczne w sytuacji ekspozycji, czyli chemikalia drażniące, substancje rakotwórcze i toksyczne,
  • Zagrożenia biologiczne – jak identyfikować ryzyko związane z ekspozycją na drobnoustroje, wirusy, bakterie i pleśń? Jak sytuacja pandemii wpłynęła na postrzeganie tych zagrożeń?
  • Zagrożenia ergonomiczne – jakie czynniki związane z organizacją pracy i ergonomią stanowisk pracy mogą przyczyniać się do, np. kontuzji związanych z powtarzającymi się ruchami lub pogorszeniem wzroku w związku z pracą przy monitorze?
  • Zagrożenia psychospołeczne – kiedy stres związany z pracą, niewłaściwe zarządzanie i konflikty w miejscu pracy zaczynają stanowić zagrożenie konieczne do uwzględnienia w ocenie?
• Przepisy szczególne prawa pracy wprowadzające indywidualne wymagania dla oceny ryzyka zawodowego:
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym.
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (tymczasowa praca na wysokości).
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (zwolnienie ze szkoleń okresowych).

Case study: Źródło wzrostu wypadków w zakładzie pracy – jak procedury wdrożyć w celu szybkiego ustalenia nowych zagrożeń w dotychczas bezpiecznym miejscu pracy?

Fabryka mebli obserwuje w ostatnich miesiącach wzrost wypadków związanych z obsługą maszyn, co sugeruje istnienie poważnych zagrożeń dla pracowników. W celu poprawy bezpieczeństwa, konieczna jest dokładna identyfikacja tych zagrożeń. Jakie źródła informacji będą najefektywniejsze? Czy pracownicy mają prawo odmówić współpracy w procesie identyfikacji zagrożeń?

• Metody oceny ryzyka– przykładowe metody oceny ryzyka wraz ze wskazaniem sytuacji w organizacji, w których należy je zastosować dla maksymalnej efektywności:
• Określanie prawdopodobieństwa wystąpienia szkody– jak wykorzystać statystyki, ekspertyzę oraz analizę danych historycznych do optymalnego oszacowania prawdopodobieństwa wystąpienia szkody? Jaki czynniki oprócz częstotliwości i intensywności czynników stanowiących zagrożenie brać pod uwagę?
• Ocena potencjalnych konsekwencji dla pracowników i organizacji– jakie krótko- oraz długoterminowe konsekwencje występujących zagrożeń należy brać pod uwagę, by minimalizować ryzyko chorób, urazów, a z perspektywy organizacji strat finansowych czy utraty reputacji?

Case study: Wzorcowa ocena ryzyka zawodowego – jakich błędów unikać, a na jakich dobrych praktykach się wzorować?

Zakład produkcyjny specjalizujący się w produkcji komponentów dla sektora motoryzacyjnego zatrudnia około 250 pracowników i operuje na terenie fabryki o powierzchni 5000 metrów kwadratowych. Ze względu na charakter zakładu wiążący się z wykorzystaniem maszyn, skuteczna ocena ryzyka jest priorytetem tej firmy. Jak to robią?

• Eliminacja ryzyka– w jaki sposób zlikwidować ryzyko poprzez usunięcie lub zabezpieczenie źródeł zagrożeń w miejscu pracy, gdy jest to możliwe?
• Redukcja ryzyka– jakie są sprawdzone sposoby na redukcję ryzyka poprzez zastosowanie środków ochrony, szkoleń pracowników czy modyfikacji procesów pracy?
• Przeniesienie ryzyka– skuteczne techniki przenoszenia ryzyka na przykładzie ubezpieczeń i outsourcingu, w tym niebezpieczeństwa z tym związane.
• Akceptacja ryzyka– wyznaczanie akceptowalnego poziomu ryzyka w sytuacji, gdy jego eliminacja lub redukcja są niemożliwe lub nieopłacalne.

Case study: Procedury postępowania w sytuacji zagrożenia niewynikającego ze specyfiki pracy – jak postępować, gdy pojawia się nowy typ zagrożenia niemożliwy do eliminacji?

Pracownicy biura mieszczącego się w starej, zabytkowej kamienicy zaczęli skarżyć się na reakcje alergiczne, a także duszności i zawroty głowy. Po wstępnej ekspertyzie wykryto w ścianie grzyb. Usunięcie grzyba z głębszych warstw ściany wiąże się z kosztami, na jakie pracodawca nie może sobie pozwolić. Czy w takiej sytuacji należy wyznaczyć akceptowalny poziom ryzyka określając, jak duży wpływ na zdrowie ma wykryta grzybnia? Czy usunięcie grzyba z wierzchnich warstw – tynku i farby – stanowi już redukcję ryzyka?

• Śledzenie działań– na jakie metody monitorowania działań zdecydować się w ramach swojej placówki, by były maksymalnie efektywne, na przykładzie inspekcji wewnętrznych, raportowaniu incydentów i analizy wyników badań cyklicznych,
• Ocena skuteczności– sprawdzone techniki oceny skuteczności działań zarządzania ryzykiem, włączając w to identyfikację obszarów wymagających poprawy oraz reakcję na sygnały ostrzegawcze
• Reagowanie na zmiany– jak przeprowadzić zmiany w organizacji, wynikające ze zmieniającego się otoczenia pracy i przepisów prawnych? Jak zaktualizować procedury oceny ryzyka oraz reakcje na nowe zagrożenia?

Case study: Brak systematycznego monitorowania bezpieczeństwa – jak wdrożyć skuteczne systemy ewaluacyjne, gdy trzeba zrobić to sprawnie, ale też osiągając oczekiwane efekty?

Zakład produkcyjny nie przeprowadzał regularnych inspekcji ani monitorowania bezpieczeństwa, co prowadzi do braku świadomości o potencjalnych zagrożeniach dla pracowników. Obecny dyrektor zakładu, chce wprowadzić możliwie sprawnie i efektywnie nowy system monitorowania i oceny skuteczności działań podejmowanych w zakresie bezpieczeństwa. Od czego należy zacząć, by zebrać kluczowe informacje, a czym można zająć się w dalszym planie?